Титульная страница

 

 

                                                                      

Музей быў заснаваны на падставе Пастановы ЦК КПБ  Б-44/7 ад 30 ліпеня 1982 г. пад назвай "Вілейскі гісторыка-краязнаўчы музей".

Першая экспазіцыя музея была створана ў 1985 годзе і  7 мая музей адчыніў свае дзверы для першых наведвальнікаў.

Кіраўнікамі музея у розныя часы былі: Шымакоўская Крысціна Браніславаўна (1983-1984 гг.), Яфімава Наталля Аляксееўна (1985-1991 гг.), Ігнатовіч Яўгеній Антонавіч (1992-1998 гг.), Лапко Валянціна Аляксееўна (1999-2007 гг.). З 2008 года дырэктарам Вілейскага гісторыка-краязнаўчага музея з'яўляецца Ганчар Сяргей Мікалаевіч.

1 студзеня 2005 г. адбылася змена назвы на Дзяржаўная установа "Вілейскі  краязнаўчы музей". Музей размяшчаецца ў будынку, які з’яўляецца помнікам грамадзянскай архітэктуры пачатку ХХ стагоддзя. 

Агульная колькасць прадметаў музейнага фонду на 1.01.2016 года складае 27 910 адзінак.

У 2014 годзе будынак экспазіцыі музея быў капітальна адрамантаваны і сёння мае сучасны, прывабны выгляд. З мая 2015 года, як і трыццаць гадоў таму, музей зноў прымае наведвальнікаў, якія могуць азнаёміцца ​​з прадстаўленым унікальным інтэрактыўным выставачным праектам «Дзве вайны - Памяць адна». Гэты праект - гсвоеасаблівае асэнсаванне і інтэрпрэтацыя ваеннай гісторыі ХХ стагоддзя, аб'яднанае адзінай канцэпцыяй, гэта гісторыя і падзеі двух сусветных войнаў ХХ стагоддзя: падзеі Першай сусветнай (1914-1918) і Вялікай Айчыннай (1941-1945) на Вілейшчыне.
Першая частка інтэрактыўнага праекта, прысвечана падзеям Вялікай Айчыннай вайны на тэрыторыі Вілейскага раёна. Гэта адна з самых гераічных старонак гісторыі Вілейшчыны, якая павінна як мага шырэй асвятляцца, і пра якую неабходна як мага больш расказваць. Вілейскі музей прэзентаваў гэты праект у 2015 годзе, бо гэта асаблівы год у многіх сэнсах для Вілейшчыны. Па-першае, гэта год 70-годдзя Вялікай Перамогі, па-другое, у гэтым годзе Вілейка адзначала свой 555-гадовы юбілей з даты першай згадкі ў пісьмовых крыніцах. І, па-трэцяе, у 2015 годзе адзначалася 100-годдзе «Бою за Вілейку» у Першую сусветную, калі горад быў вызвалены ад кайзераўскіх войскаў і ў гонар чаго, горад наведаў імператар Мікалай ІІ, каб падзякаваць войскі за ратны подзвіг на палях лаянцы Вілейкі і Маладзечна і ўручыць узнагароды героям.
 
 
                                        
 
 
                                           
 
 
                                           
 
 
                                    
 
 
                                    
 
 
 
Праект пазіцыянуецца як інтэрактыўны і гэта цалкам апраўдана яго канцэпцыяй. Кожны наведвальнік можа сумесна з музеем фармаваць пэўныя раздзелы выставы, прыносячы сямейныя рарытэты, вывучаючы сямейную гісторыю і дзелячыся ёю з іншымі. Многія матэрыялы прыносяць самі гараджане, многія экспанаты экспануюцца ўпершыню з фондаў музея. Галоўная рыса створанай інтэрактыўнай выставы - атмасфера духу ваеннага часу, усё дэкарацыйнае асяроддзе - гэта велізарны сасновы бруствер, які служыць фонам для размяшчэння экспанатаў - формы салдат 1914 і 1941 гг., Узнагарод, асабістых салдацкіх рэчаў, дакументаў, фотаздымкаў, прадметаў аконнага творчасці. Бруствер мае выгляд акопа, што вядзе наведвальніка ў першай частцы экспазіцыі ў зямлянку, якая з'яўляецца і як партызанская і як штабная, а ў другой частцы экспазіцыі вядзе да паходнай царквы Першай сусветнай вайны, копіі той, што размяшчалася ў 1915 годзе ля в. Мішута Вілейскага раёна.
https://www.youtube.com/watch?v=GRBdJibKTY8
 
                                       
 

                                       

 

                                      

 

 

Студыя вілейскіх народных абрадаў і традыцый “Краявід”

 У 2007 годзе на базе ДУ “Вілейскі краязнаўчы музей” пачала працаваць студыя вілейскіх народных абрадаў і традыцый “Краявід”, якая ў 2010 годзе атрымала званне “народны аматарскі калектыў”. Сваю дзейнасць студыя распачала з этнаграфічных экспедыцый па збіранню ўзораў народных абрадавых і святочных песен, запісу легендаў і паданняў, якія бытавалі і бытуюць на Вілейшчыне, збору прадметаў побыту, ткацтва, салома і –лозапляцення. За апошнія тры гады ўдзельнікі студыі праехалі дзесяткі вёсак Вілейскага раёна, запісалі вялікую колькасць вясельных, купальскіх, пятроўскіх, веснавых, восеньскіх і інш. песен, што стагоддзямі спявалі нашыя прадзеды. 

Студыяй быў запісаны абрад “Вянок” народнага вяселля, зроблены падрабязныя апісанні найбольш значных этапаў вяселля на Вілейшчыне, сабрана багатая колькасць прадметаў (адзенне, музычныя інструменты, папяровыя кветкі для вяночка маладой, шаргуны для вясельных коней і інш.), якія так ці інакш выкарыстоўваліся на вяселлі, а таксама фотаздымкаў вяселляў канца ХІХ-ХХ стст. Была падрабязна прапрацавана вялікая колькасць навуковай літаратуры, што змяшчае запісы даследчыкаў народнай культуры ў нашым рэгіёне.

                                                                                                                 

Удзельнікі студыі запісваюць успаміны бабуль і дзядуль аб тым, як праходзілі тыя ці іншыя абрады на Вілейшчыне, якія рэчы ў іх выкарыстоўваліся і якую сімвалічную і семантычную значнасць яны мелі. На падставе сабранага багатага матэрыялу складаюцца сцэнарыі абарадаў і святаў. Напрыклад, праводзіцца абрад вілейскага народнага вяселля “Горка – па-беларуску”, які кожную суботу (акрамя паста) ладзіцца у музеі ў беларускай хатцы і на культурна- турыстычным аб’екце “Вільянін хутар”. У абрадзе ўдзельнічаюць не толькі маладыя, але і ўсе госці на вяселлі. Кожны момант, кожны крок вяселля гэта не выдуманае дзея, а вернутыя да жыцця абрады і традыцыі нашых дзядоў, што бытавалі на Вілейшчыне. Такая папулярызацыя народных традыцый беларусаў вельмі важна ў наш час, бо яна паказвае маладому пакаленню ўсё багацце і разнастайнасць нашай культуры, якая вякамі існавала на нашых землях.